Vì sao học thêm nhiều mà con vẫn không hiểu Toán?

Có những phụ huynh thở dài nói rằng: “Tuần nào con cũng đi học thêm Toán, có khi học 3–4 buổi/tuần, mà mỗi lần mở bài tập ra là con lại ngơ ngác như chưa từng học.” Cảm giác đó vừa lo, vừa bất lực. Bởi phụ huynh đã đầu tư rất nhiều thời gian, tiền bạc, thậm chí cắt bớt giờ chơi của con, nhưng kết quả nhận lại gần như bằng không.

Điều nghịch lý là: con học càng nhiều, lại càng không hiểu Toán. Và nguyên nhân sâu xa không nằm ở việc con thiếu chăm chỉ hay không đủ thông minh, mà nằm ở cách con đang được học.

Học thêm nhiều, nhưng con đang học không đúng điểm mình cần

Toán học là môn có cấu trúc xếp chồng. Mỗi kiến thức mới đều dựa trên những hiểu biết trước đó. Chỉ cần một mắt xích bị lệch, cả chuỗi tư duy phía sau sẽ trở nên mong manh.

Ví dụ, có những học sinh lớp 4 làm bài chia rất chậm. Giáo viên giảng đi giảng lại phép chia có dư, con vẫn làm sai. Nhưng vấn đề không nằm ở phép chia, mà ở chỗ con chưa thật sự hiểu bản chất phép nhân hoặc chưa nắm vững giá trị của các chữ số trong số có nhiều chữ số. Khi nền tảng này chưa vững, việc tiếp tục học thêm bài mới chẳng khác nào bắt con ghi nhớ các bước máy móc, mà không hiểu mình đang làm gì.

Phụ huynh thường không nhận ra điều này, bởi con vẫn ngồi học, vẫn chép bài đầy đủ, vẫn làm được vài dạng quen thuộc. Nhưng thực chất, con chỉ đang “đu theo bài học”, chứ không hề làm chủ kiến thức.

Con làm được bài mẫu, nhưng đổi cách hỏi là con “đứng hình”

Một biểu hiện rất phổ biến là: con làm được bài giống trong vở, nhưng chỉ cần thay đổi dữ kiện hoặc cách đặt câu hỏi, con lập tức bối rối. Đây là dấu hiệu rõ ràng của việc học Toán bằng trí nhớ, không phải bằng tư duy.

Chẳng hạn, khi học về phân số, con có thể thuộc lòng cách quy đồng, cộng trừ phân số. Nhưng khi gặp một bài toán hỏi: “Vì sao phải quy đồng trước khi cộng?” hoặc một bài toán thực tế liên quan đến chia phần bánh, con lại không biết bắt đầu từ đâu. Điều này cho thấy con chưa hiểu phân số đại diện cho điều gì trong đời sống, mà chỉ đang áp dụng công thức như một phản xạ.

Học thêm nhiều trong trường hợp này chỉ khiến con thuộc thêm nhiều công thức, nhưng không giúp con hiểu sâu hơn. Lâu dần, Toán trở thành một mớ quy tắc rối rắm, khó nhớ và dễ quên.

Lớp học đông khiến con “ngồi học” nhưng không thực sự được học

Trong các lớp học thêm đông học sinh, giáo viên buộc phải dạy theo một nhịp chung. Những em tiếp thu chậm hơn thường không kịp hỏi, không dám giơ tay vì sợ bị so sánh hoặc sợ làm mất thời gian của lớp. Dần dần, con hình thành thói quen nghe cho xong, chép cho đủ, rồi về nhà loay hoay một mình với bài tập.

Có những phụ huynh ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng con mình không biết mình đang không hiểu chỗ nào. Con chỉ cảm thấy Toán “khó”, “rối”, nhưng không thể gọi tên vấn đề. Khi không xác định được điểm vướng, việc học thêm càng trở nên vô nghĩa.

👉Tham khảo Phương pháp học cá nhân hóa lớp học nhỏ 6 học sinh của Mathnasium

Áp lực học thêm làm con mất dần sự tự tin với Toán

Học thêm liên tục, sai bài liên tục, bị nhắc nhở liên tục – tất cả những điều đó âm thầm bào mòn sự tự tin của con. Ban đầu, con chỉ không hiểu. Sau đó, con bắt đầu sợ sai. Và cuối cùng, con sợ luôn môn Toán.

Khi đã sợ, con không còn dám thử suy nghĩ, không dám làm bài theo cách của mình. Con chỉ chờ người khác chỉ cách làm. Toán học, vốn cần sự chủ động và tư duy, lúc này trở thành một gánh nặng tâm lý.

Học ít hơn, nhưng đúng cách, con mới thật sự hiểu Toán

Rất nhiều học sinh chỉ bắt đầu tiến bộ khi:

• Được đánh giá lại năng lực thật sự, không dựa vào điểm số hay lớp học
• Được quay về học những kiến thức tưởng như “đã biết” nhưng thực ra chưa hiểu
• Được học theo tốc độ phù hợp, có thời gian đặt câu hỏi và sửa sai

Khi con hiểu được bản chất, Toán không còn là chuỗi công thức khô khan, mà trở thành một hệ thống logic rõ ràng. Lúc đó, con không cần học quá nhiều, nhưng mỗi buổi học đều có giá trị.